چه اشخاصی مشمول قانون کار نیستند؟

بسیار خوشحالیم که با مقاله دیگری با موضوع "چه اشخاصی مشمول قانون کار نیستند؟" بار دیگر مهمان نگاه های ارزشمند شما هستیم. در این مقاله تلاش کرده ایم تا با ارائه محتوای کاربردی و عمیق، گامی دیگر در مسیر توانمندسازی شما در حوزه قانون کار برداریم.

 به استناد ماده 1 قانون کار؛ کلیه کارفرمایان،کارگران،کارگاه ها، موسسات تولیدی، صنعتی، خدماتی و کشاورزی مکلف به تبعیت از این قانون(قانون کار) می باشند.

 همچنین براساس ماده 5 قانون کار نیز کلیه کارگران، کارفرمایان، نمایندگان آنان و کارآموزان و نیز کارگاه ها مشمول مقررات این قانون می باشند.

ماده 2 قانون کار نیز کارگر را به این شکل تعریف نموده است:

 کارگر از لحاظ این قانون کسی است که به هر عنوان در مقابل دریافت حق السعی اعم از مزد،حقوق، سهم سود و سایر مزایا به درخواست کارفرما کار می کند.

 حسب مفاد مواد 2 ،3 و 7  قانون کار؛ رابطه کارگری و کارفرمایی مشمول این قانون دارای سه ویژگی زیر است:

       1-  تبعیت دستوری

       2- تبعیت اقتصادی (مزدی)

       3- تعهد به انجام شخصی کار

 نکته- از سه عنصر بالا به عنوان وجه تمایز کارگر از غیر کارگر یاد می شود.

 به بیان ساده تر، شخص کارگر به دستور کارفرما تسلیم نیروی کار می کند و مکلف است به صورت مستمر( مثلاً ساعتی در هر روز یا هر هفته یا هر ماه) و به طور موظف بنا به قرارداد کتبی یا شفاهی عهده دار انجام اموری باشد که کارفرما به وی محول کرده است.

 اما در نقطه مقابل بند قبل، اشخاصی نیز با کارفرما قرارداد منعقد می نمایند که اصطلاحاً پیمانکار خطاب می شوند و این اشخاص نقطه مقابل کارگر می باشند به این دلیل که شخص الزامی به حضور در محل کار یا تسلیم نیروی کار خود ندارد.

 از دیگر تفاوت های پیمانکار و کارگر باید اشاره داشت که کارگر طی هر شرایطی ملزم به انجام و امور محول شده خود می باشد که اصطلاحاً انجام شخصی کار می باشد اما پیمانکار می تواند کاری را که بر عهده گرفته است به دیگری(پیمانکار دست دوم) محول کند.

 کار کارگر به وسیله است اما کار پیمانکار به نتیجه است در واقع باید بیان داشت که کارگر تعهد به نیروی کار می نماید در حالی که پیمانکار تعهد به نتیجه می نماید.

 همان طور که در نکته بالا اشاره داشتیم کار کارگر به وسیله تعهد نیروی کار خود و در قبال دریافت حق السعی اعم از مزد، حقوق، سهم سود و سایر مزایا می باشد و عملاً هیچ مسئولیت و تعهدی در قبال زیان اقتصادی کارفرما ندارد و سود یا زیان برای کارفرماست در حالی که کار پیمانکار تعهد به نتیجه است و به نسبت کار انجام شده عوضی از کارفرما دریافت می نماید و در صورت زیان به کارفرما و عدم رعایت تعهدات ،مسئول در برابر زیان کارفرماست.

اساساً چه اشخاصی را می توان از قلمرو قانون کار خارج دانست؟

 اساساً تمامی اشخاص مشمول حقوق کار هستند مگر خلافش ثابت شود که در موارد ذیل به آنها اشاره می نماییم:  

1- هیچ یک از عناصر وجه تمایز کارگر از غیر کارگر برقرار نباشد.

2- پیمانکاران.

3- کارگاه های کوچک کمتر از ده نفر را می توان بر حسب مصلحت موقتاً از شمول بعضی از مقررات این قانون مستثنی نمود. تشخیص مصلحت و موارد استثنا به موجب آیین نامه ای خواهد بود که با پیشنهاد شورای عالی کار به تصویب هیات وزیران خواهد رسید.

4- کارگران کارگاه های خانوادگی که انجام کار آن منحصراً توسط صاحب کار ،همسر و خویشاوندان نسبی درجه یک از طبقه اول وی انجام می شود.

 براساس ماده 861 قانون مدنی موجب ارث دو امر است: نسب و سبب

 نسب: در واقع خویشاوندی خونی می باشد.

 سبب: در اثر نکاح دائم بین زن و مرد می باشد.

بر اساس ماده 1032 قانون مدنی قرابت نسبی به ترتیب طبقات ذیل است:

 طبقه اول: پدر و مادر و اولاد و اولادِ اولاد.

 مثلاً در طبقه ی اول قرابت پدر و مادر با اولاد در درجه اول و نسبت به اولادِ اولاد (نوه) در درجه دوم خواهد بود.

طبقه دوم: اجداد و برادر و خواهر و اولاد آنها.

 طبقه سوم: عمو و عمه و دایی و خاله و اولاد آنها.

5- اشخاصی که به نیت خیرخواهانه در موسسات خیریه و گروه های جهادی مشغول به فعالیت هستند و حقوق دریافت نمی کنند.(مصوبه 224448)

6- کارآموزان طبق شرایط و ضوابط خاص

در چه مواردی کارآموز مشمول قانون کار نمی باشند:

الف -کسانی که فقط برای فرا گرفتن حرفه خاص، بازآموزی یا ارتقا مهارت برای مدت معین در مراکز کارآموزی و یا آموزشگاه های آزاد آموزش می بینند.

 ب- از جانب دانشگاه معرفی شده باشند.

7- اشخاص مشمول قانون استخدام کشوری -سایر قوانین و مقررات استخدامی خاص.

جمع بندی:

تشخیص صحیح رابطه کارگری از پیمانکاری به دلیل داشتن تبعات قانونی ،بسیار مهم بوده و ضمن اینکه باعث عدم طرح شکایت علیه کارفرما از سوی اشخاص ثالث می گردد، برای مشاورین مالیاتی نیز بسیار مهم می باشد زیرا مبحث مالیات کارگر در حیطه فصل مالیات بر درآمد حقوق بوده اما مالیات پیمانکاری در حیطه فصل مالیات بر درآمد مشاغل بوده و تفاوتهای زیادی دارند.به بیان ساده تر تشخیص نادرست کارگر از پیمانکار باعث عدم کسر مالیات تکلیفی حقوق از کارگر در زمان مقرر شده و جرایم سنگینی را  به دنبال خواهد داشت.

جهت مشاوره مالی و مالیاتی با ما در تماس باشید.